beats by dre cheap

Bijeli teror

Ocjenjujući državni udar kralja Aleksandra 6. januara 1929. kao početak revolucionarne krize, Centralni komitet KPJ je, u duhu stavova Četvrtog kongresa, istupio s parolom ustanka pozivajući komuniste i radničku klasu na oružje. Rasturanje partijskih proglasa s takvim sadržajem bio je za nasilnički režim diktature dovoljan razlog da cijeli svoj aparat prinude angažira u borbi za istrebljenje komunista. Jedva da je glas malobrojne i izolirane Partije stigao do radničkih masa, počeli su padati pod udarima bijelog terora najistaknutiji jugoslavenski komunisti. Na zvjerski način ubijeni su organizacioni sekretar CK KPJ Đuro Đaković i više članova Centralnog komiteta, a zatim jedan za drugim sedam sekretara Skoja i desetine drugih komunističkih boraca.

Nastao je period bjesomučne hajke na komuniste. Policija je provaljivala i hapsila cijela pokrajinska i niža partijska rukovodstva. Stotine uhapšenih komunista u toku policijske istrage bili su izloženi najsvirepijim metodama mučenja. Slijedili su procesi pred sudom za zaštitu države na kojima su komunisti osuđivani na višegodišnje kazne koje su izdržavali u zloglasnim robijašnicama.

Preostali komunisti ulagali su krajnje napore da očuvaju organizaciono jedinstvo i kontinuitet u aktivnosti Partije i Skoja, ali su se pod udarcima režima njihove organizacije postepeno topile da bi konačno u 1931. godini KPJ i Skoj prestali postojati kao organizirane cjeline. Pojedine izolirane organizacije i rijetka lokalna rukovodstva, ostavši bez veze s Centralnim komitetom, samoinicijativno su nastavljale djelatnost. Krnje rukovodstvo KPJ, izgubivši veze sa organizacijama, prešlo je aprila 1930. u inostranstvo.

Bio je to drugi poraz Partije u njenom desetogodišnjem postojanju. Prvi je doživjela 1921. godine a da i nije primila bitku, a drugi u sukobu koji je nametnula klasnom neprijatelju u uslovima koji nisu bili objektivno zreli za revolucionarne okršaje.


Borba u robijašnicama

Pod režimom diktature deseterostruko je porastao broj komunista koji su zbog političke aktivnosti osuđivani na dugogodišnje robijanje. Bili su to mahom rukovodeći kadrovi KPJ koji su se našli iza zidina poznatih robijašnica u Sremskoj Mitrovici, Lepoglavi, Mariboru, Požarevcu i drugim mjestima.

U ovim kazamatima uspostavljen je takav sistem izdržavanja kazni kojim je režim nastojao da fizički i moralno uništi svoje klasne neprijatelje. Robijanje je počinjalo višemjesečnom izolacijom svakog pojedinog komuniste u samicama. Neki su u samicama proveli i po više godina. Komunisti nisu imali status političkih osuđenika. Tretirani su kao kriminalci i zločinci, tjerani na prisilni rad, bez prava na knjige i štampu, izloženi okrutnom i ponižavajućem sistemu disciplinskih kazni — bacanju u okove, ograničavaju hrane na hljeb i vodu, zabranu posjeta i korespondencije, itd.

Usprkos nepodnošljivim uslovima osuđeni komunisti nisu se predavali. Iz pojedinačnog otpora postepeno se razvija organizirana borba za status političkih osuđenika. U aprilu 1927. komunisti u kaznenom zavodu u Sremskoj Mitrovici sproveli su štrajk glađu da bi se izborili za svoje zahtjeve. Poslije jedanaestodnevnog štrajka oni su izvojevali osnovna prava političkih osuđenika.

Međutim, ta prava nisu priznata onim brojnim komunistima koji su stizali u robijašnice u 1928, i slijedećim godinama. Njima su bili nametnuti najteži uslovi izdržavanja kazne. Uprave robijašnica imale su nad njima neograničenu vlast. Zbog toga su komunisti — robijaši vodili upornu i neravnu borbu za poboljšanje režima izdržavanja kazni. Organizirali su mnoge protestne akcije — demonstracije i štrajkove glađu. Uprave robijašnica nisu birale sredstva da slome otpor komunista — bacali su ih okovane u mračne ćelije, masovno premlaćivali, prinudno ih hranili, premještali u druge kazamate, zabranjivali korespondenciju i pri manje paketa, itd. Sve to nije slomilo borbeni duh komunista. Izbijale su nove demonstracije, organizirani novi štrajkovi glađu. Akcije osuđenih komunista podržavala je KPJ organiziranjem protesta u javnosti.

Usporedno s borbom za poboljšanje uslova izdržavanja kazne, komunisti su u robijašnicama organizirali partijski život i aktivnost. Djelovale su partijske organizacije i rukovodstva, izdavani su listovi, organizirane ilegalne biblioteke, prevođena marksistička literatura, održavani ideološko-politički, opće obrazovni i drugi kursevi. Komunisti robijaši preveli su prvi put na srpskohrvatski jezik Marksov Kapital i neka druga osnovna djela marksizma. Najzad, na robiji je bio organiziran i komunistički univerzitet na kojem su predavali najistaknutiji komunistički teoretičari — robijaši.

Tako su jugoslavenski komunisti pretvorili robijašnice u školu revolucije. U njima se kroz svakodnevne borbe pod najnepovoljnijim uslovima i intenzivno marksističko obrazovanje kalila i učila cijela plejada revolucionara koji će u godinama uoči drugog svjetskog rata i u oslobodilačkoj barbi i revoluciji činiti rukovodeće jezgro Komunističke partije Jugoslavije.

Titovo doba
http://titovodoba.blogger.ba
09/03/2009 20:31